आइतवार, श्रावण २० २०८१

आत्मा ,पशुपतिनाथ र सन्ध्या आरती

नागरिक अनलाइन

2.1K

-डा.शम्भु खनाल

जन्मेसँगै नछुट्टिने नातो लगाएको मृत्‍यु आज घुमिरहेको छ ६०८ न. क्याबिन वरपर । यमपास लिएर कुरिरहेका जस्तो लाग्छन् यमदुतहरु । द्वन्द चलिरहेको छ डाक्टर र यमदूतहरुको बीचमा । जित्ने प्रयासमा दुबै तत्पर देखिन्छन् । दया नभएका दूतहरु कुनै कसर छोड्ने संकेत देखिँदैन ।

केही दिन देखि समस्या उत्पन्न भइरहेका छन् खड्गको शरीरमा । नाम मात्र खड्ग हो उनको । व्यवहार भने शान्त र क्रोधविहीन । अङ्रेजीमा भन्नुपर्दा ” क्युट “ । तर शरीरमा रोग भने खड्गस्वरुप । भैरवस्वरुप । उछिट्टो खन्ने । रक्त क्यान्सरको रोग छ उनलाई ।

रक्तकोषिकाहरु विकृत भएको अवस्था । ती सबै कोषिकाहरु आफ्नो घर अर्थात् Bobe marrow को संस्कार भुलेर स्वच्छ्न्द भएको अवस्था । धेरै स्वच्छन्द किन भएको होलान् तिनीहरु ? ती रक्तकोषिकाहरुले आफ्नो संंस्कार भुलेर निकै दु:ख दिन्छन् शरीरलाई । उमेर छँदै कति छिटो जवानी चढेको होला !

मात्र ४४ बर्षको उमेरमा अराजक ति बदमास निर्लज्ज रक्तकोषिकाहरु विकृत भएका छन् । तीन दाजुभाइ कोषिकाहरुमा( White blood cell, Red Blood Cell र Platelet) सेतो रक्तकोषिकाले पुरै बदलामा आन्दोलन गरेको छ नबढ्ने । बाहिरबाट जति चढाएपनि संख्या ज्यूँका त्यूँ । मात्रै १,००० । त्यसमाथि रगत दिन आउने भनेका सबैजना असंवेदनशील साथीहरु छन् । यात्रामा आउँदा आउँदै सोमरसमा लीन हुन्छन् । आफूलाई नपर्दासम्म मर्त्यलोकमा सबैजना अज्जरअंमर र आदर्शवादी ! आफैलाई परेपछि सबै एकै रातमा आत्मज्ञानी !

आत्मा दुबिधामा छ । शरीर छोडेर जाउँ कि शरीरमै अझै संघर्ष गरौँ भनेर । शरीर शिथिल हुँदै गएको छ । तागत छैन कत्ति पनि । संक्रमण पनि शरिरभरि फैलिएको छ । तिघ्रामा संक्रमण भएर साह्रै सुन्निएको छ । नशा पनि कतै देखिन्नन् । कताबाट रगत कतिखेर बग्ने हो भन्ने कुनै ठेगान छैन । मस्तिष्कमा रगत बग्ने प्रबल सम्भावना उत्तिकै छ । नगण्य संख्याका रक्तकोषिकाहरुले रक्तश्राव रोक्न धौ धौ छ । लाग्दैछ यमदुतहरु खालि हात फर्किँदैनन् यस पालि। त्यसैले त खड्गको आत्मालाई १००० अंक फिटिक्कै मन पर्दैन । त्यसमाथि सेतो रगतको (platelets ) को चरम अभाव भएको समय छ ।

१००० अंक १,००,००० भएको भए रमाउन हुन्थ्यो होला । तर पनि हार खाने कुनै कुरा छैन । रगत चढाएर भए पनि जटिलता सामना गर्ने अठोट भने छ । ज्युँदा ज्युँदै मृत्‍युको आभासले जीवनको कटु सत्यको नजिक पुर्याउने रहेछ । त्यो अनुभुती केवल औंलामा दिनगिन्ती गर्नुपर्ने भाग्यले ठगिएकाहरुलाई मात्रै थाहा हुन्छ । आशा मरेको पनि हैन । हरेस खाएको पनि हैन । बाँच्ने जीजिविषा नभएको पनि हैन । तर पनि जीवनको अन्त्यतिरको उजाड मरुभूमीतिर डोरिँदा खड्गको मन आत्तिएको भने छ ।

अन्त्यमा सबैको हार भयो । संलग्न सम्पूर्ण हितैषिहरुको मन कुँडियो । प्रयास सबै असफल भयो । यमपासमा बाँधेर आत्मालाई डोर्याउँदै लगेको हुनुपर्छ यमदुतहरुले । त्यो निर्दोष शरीरको बास छोड्न पटक्कै मन थिएन आत्मालाई । त्यो शरीरप्रति मोह जागेको थियो । किनभने आत्मा सधैं शुद्ध रहेको थियो त्यो चोलामा ।

तर यतिखेर त्यो आत्मा मुकदर्शक भएर हेरिरहेको छ आग्निको ज्वालाभित्र समाप्त हुँदै गरेको शरीर । केही क्षण अगाडिसम्म आफ्नो वासस्थान थियो त्यो । छोटो समयमा शरीर फेरिरहन आत्मालाई मन थिएन । एक पटक घटनाक्रम केलाएर बिश्लेषण गर्न खोज्दछ । आर्यघाटमा बागमती किनारमा आफ्नो बास रहेको शरीर अग्निको रापसँँगै खरानी भइरहेको छ । त्यो सँगै उडेको धुवाँ बातावरणमा मडारिरहेको छ । देखाउन खोज्दै छ मनुष्य चोलाको क्षणभङुरता । धुवाँ र खरानी संगै सम्पुर्ण अहंंकाे अन्त्य ।
"म" हुँ भन्ने अहंकार । "म" नबुझेको अज्ञानतामा व्यतित मानव चोलाको क्षणिकपन । सबै अन्त्य हुन्छ । नजिकै सन्ध्या आरतीको चाँजोपाँजो मिलाएको उर्जावान दृश्य देख्न सकिन्छ । मानिसहरुको जमघट देखिन्छ । घुम्न आउनेहरु छन् । भेट्न आउनेहरु पनि छन् । पूजा गर्न आउनेरहरु पनि छन् । संस्कृतलाई पुरातन भनेर हटाउने अग्रगामीहरु पनि संस्कृत श्लोक सुनेर आनन्दित देखिन्छन् । अर्थ नबुझेपनी वातावरण प्रिय छ । शिव भगवानको स्तुती बेजोड छ ।

सृष्टिकर्ता भन्दा संंहारकर्ताको बढी यश छ धर्मग्रन्थमा पनि ,आर्यघाटमा पनि । मृत्युसँँग भयको आकार पुष्टि हुन्छ । अस्पताल क्याबिनमा बिताएको समय सम्झिन्छ । ती अनगिन्ती तीखा सुइका घोचाइ । एक्लै चार भित्ताभित्र कुँजिएको अवस्था । शरीरले बोकेको जटिल प्राणघातक रोग । रगत क्यान्सरको रोग । रक्तकोषिकाहरुको ताण्डब नृत्यनाटक चलिरहेको थियो शरीरभित्र । एक किसिमले त शरीरले पीडाबाट मुक्ति पाएकोमा हर्ष हुने हो कि भनेर आत्मा विचार गर्छ ।

धेरै समय आत्मा पशुपतिनाथमा विचरण गर्न नसक्ने हुन्छ । जति माया लागेपनि अग्निले शरीर खरानी बनाइसक्यो । नजिकै अरु अतृप्त आत्माहरु घुमिरहेका हुन्छन् । सबैका केही पूरा हुन नसकेका इच्छाहरु । यस्तो प्रतित हुन्छ मनुष्य शरीर र मन केवल इच्छाहरुको रास मात्रै हो । कोही बालक शरीर त्यागेर ,कोही बुढो शरीर त्यागेर त कोही युवा शरीर त्यागेर घुमिरहेका छन् । कोही अकालमा त कोही समय नाघेर । आत्माहरुको ट्राफिकजाम देखिन्छ ।

मर्त्यलोकमा आधा जिन्दगी ट्राफिकजाममै बित्यो । आकाशमा पनि उस्तै रहेछ । स्वर्गलोकतिर हानिँदै गर्दा खड्गको आत्माले एक पटक पुलुक्क फर्किएर हेर्छ । र रिसले भन्छ ” त्यो १००० अंक मलाई सार्है अप्रिय छ । र मर्त्यलोकमा बनाइएको मान्छे बहकाउने सोमरस पनि अप्रिय छ । रक्त दान नगर्ने ति मनुष्यहरु अप्रिय छन् ।

धनको बैंकभन्दा ब्लड् बैंक अझै अप्रिय छ । र अप्रिय छन् रगत दिनभन्दा सम्पर्क हुन नखोज्ने ती हितैषिहरु । आफुलाइ नपर्दासम्म गफ हान्ने आदर्शवादी वचनप्रति घृणा छ । अन्त्यमा सबैभन्दा अप्रिय त पशुपतिनाथ छ ....... । “

उही
मुक्त आत्मा र शरीर ।

नागरिक अनलाइनमा प्रकाशित कुनैपनि सामग्रीबारे गुनासो,सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nagarikonlinenews@gmail.com मा पठाउनुहोला।)